การเลี้ยงลูกแบบญี่ปุ่น (3)

    ในเมืองไทยตั้งแต่สมัยเด็กเมื่อ 20 ปีที่ผ่านมา หรือแม้ปัจจุบันก็จะเห็นพ่อแม่หลายๆคนช่วยลูกถือกระเป๋า ช่วยใส่เสื้อผ้า ถุงเท้า รองเท้า หรือแทบจะทุกอย่างเลยก็ว่าได้ อาจจะด้วยความรำคาญที่เด็กๆ ทำอะไรช้า หรือ ความสงสารที่ลูกจะไม่ทันคนอื่น แต่สิ่งเหล่านี้กลับทำลายโอกาสในการฝึกนิสัยของลูกให้รู้จักความรับผิดชอบต่อตัวเอง เพราะเด็กๆ ทุกคนล้วนมีศักยภาพในการพัฒนาแม้จะต้องใช้เวลาอยู่บ้าง แต่เมื่อเค้าทำได้ในสิ่งเล็กๆ น้อยๆ ก็จะกลายเป็นความภาคภูมิใจ และกลายเป็นความเชื่อมั่นในตัวเองในที่สุด
    ที่ญี่ปุ่นเราจะเห็นภาพเวลาพ่อแม่หรือปู่ย่าตายายไปส่งลูกที่โรงเรียน ผู้ใหญ่จะเดินมือเปล่า เด็กจะถือกระเป๋าเอง จนชินตา (ในบทความที่แล้วในกระเป๋าใบใหญ่จะมีกระเป๋าใบเล็กซ้อนกันอยู่ไม่ต่ำกว่า 5 ใบ มีทั้งหนังสือ เสื้อผ้า รองเท้าและอื่นๆ อีก)แม้สัมภาระจะหนักอึ้งแต่เด็กๆ ก็ยังวิ่งได้ฉิว ด้วยพละกำลังเต็มร้อย เรื่องนี้ที่ญี่ปุ่นเค้าทำกันทุกคน ไม่เลือกชนชั้น แม้แต่ระดับชั้นราชวงศ์ ยุวบุตร ยุวธิดา ทุกพระองค์ก็ต้องทรงถือกระเป๋าเองเช่นกัน ไม่ว่าแดดออกหรือฝนตก อย่างไม่เกี่ยงงอนหรือถือพระองค์เลย
     เรื่องการแต่งกายก็ถอดเปลี่ยนตามเวลาโรงเรียนอนุบาลมีเครื่องแบบเปลี่ยนตามฤดูกาล คลอดทั้งปีต้องใส่เสื้อสวมหัว สวมหมวก เมื่อไปถึงโรงเรียน ก็ถอดเสื้อสวมหัว เปลี่ยนเป็นเสื้อเล่น รองเท้าเปลี่ยนเป็นรองเท้าบาเลต์สีขาว ถ้าเล่นกีฬาก็เปลี่ยนรองเท้าอีกแบบ หลังจากนอนพักกลางวัน ตื่นขึ้นมาต้องเปลี่ยนเสื้อผ้าชุดใหม่ ทั้งนี้เพื่อให้ร่างกายสะอาด สดชื่นตลอดเวลา และรู้จักกาลเทศะว่าเวลานี้ควรทำอะไร ไม่ควรทำอะไร
    หากประเทศเราได้นำเรื่องการฝึกนี้มาใช้ให้เหมาะสม ก็จะทำให้เด็กๆ ได้ฝึกความรับผิดชอบเล็กๆ น้อยๆ จากการดูแลข้าวของของตัวเองแล้วค่อยๆ พัฒนาเป็นความรับผิดชอบต่อครอบครัวและสังคมต่อไป

โรงเรียนอนุบาลญี่ปุ่น (1)

     ประเทศไทยได้ติดสถิติการเข้า Facebook เป็นอันดับหนึ่งของโลกแล้ว เมื่อฟังแล้วก็รู้สึกว่าคนไทยก็ hi technology ไม่แพ้ชาติอื่นเลย แต่เมื่อมองอีกมุมหนึ่งกลับทำให้เห็นว่าคนไทยได้การตกเป็นทาสของโลก cyber มากขึ้นไปทุกขณะ เมื่อเทียบกับประเทศที่เป็นหนึ่งในความก้าวหน้าทาง technology อย่างญี่ปุ่นแล้ว การเรียนการสอนและการใช้ชีวิตของคนญี่ปุ่นกลับไม่หมกมุ่นกับโลก cyber เหมือนชาติอื่น สังเกตได้จากห้องเรียนที่แสนเรียบง่ายในโรงเรียนอนุบาลญี่ปุ่น ทั้งของรัฐบาลและเอกชน สิ่งที่อยู่ในห้องเรียนก็จะมีเปียโน 1 หลัง โทรทัศน์ 1 เครื่อง และเครื่องบันทึกแบบกระเป๋าหิ้ว 1 เครื่อง เท่านั้น สำหรับของเล่นเด็กก็มีเพียงกระดาษแข็ง กล่องบรรจุขนาดต่างๆ หนังสือพิมพ์ เชือกไนล่อน ตะเกียบไม้ และหนังสือจำนวนมาก เพื่อให้เด็กได้ขีดเขียน และตัดแปะได้ตามใจชอบ เป็นการเสริมพัฒนาจินตนาการให้เด็กได้มาก

     ทุกอย่างดูไม่ทันสมัย ไม่แพงหรู ขัดกับความเป็นเจ้าแห่งโลกเทคโนโลยีอย่างสิ้นเชิง เพราะคนญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพของเด็กมากกว่าการใช้ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป ซึ่งเด็กจะได้ประโยชน์ไปตลอดชีวิต

      ในวิชาอื่นๆ ก็เช่นเดียวกัน เช่นวิชาพละ ที่จะมีแค่อุปกรณ์ง่ายๆ แค่เบาะรอง และอุปกรณ์สำหรับเล่นกีฬาเท่านั้น เล่นม้ากระโดด เป็นต้น

      แม้กระเป๋าที่ต้องใช้ในโรงเรียนก็จะมีด้วยกันอีกหลายขนาด ใบเล็กไปจนถึงใบใหญ่หลายใบใส่ซ้อนกันมาหลายชั้นเลย ตั้งแต่กระเป๋าหนังสือ กระเป๋าเสื้อผ้าที่ยังไม่ใช้ กระเป๋าเสื้อผ้าที่ใช้แล้ว กระเป๋าเครื่องครัว กระเป๋ารองเท้า ดูแล้วยังน่าปวดหัว แต่สิ่งที่เค้าฝึกเด็กๆ ก็คือการให้เค้าได้รู้จักแยกแยะประเภทของใช้ต่างๆ ได้อย่างถูกต้อง วินัยเหล่านี้ทำให้คนญี่ปุ่นสามารถแยกขยะได้กันทุกครัวเรือน วันนี้ทิ้งขยะเปียก พรุ่งนี้ทิ้งขยะแห้ง วันมะรืนทิ้งขยะ Recycle ทุกวันนี้ทำให้ญี่ปุ่นเป็นเมืองสะอาด พร้อมกับเป็นประเทศที่เจริญก้าวหน้าของโลกได้

      สำหรับตอนต่อไปมาดูกันต่อว่าญี่ปุ่นเค้ามีการฝึกเด็กยังไงให้ มีทั้งระเบียบ วินัย ความอดทน เป็นเลิศได้ขนาดนี้